Cách hạch toán mua hàng nhập khẩu theo chuẩn TT 99/2025/TT-BTC chi tiết

Cách hạch toán mua hàng nhập khẩu theo chuẩn TT 99/2025/TT-BTC chi tiết

46 minute read
Get latest documents

Hạch toán mua hàng nhập khẩu theo Thông tư 99/2025/TT-BTC cần xác định đồng thời giá trị hàng mua, tỷ giá giao dịch, thuế nhập khẩu, thuế GTGT hàng nhập khẩu và các chi phí trực tiếp liên quan đến quá trình đưa hàng về doanh nghiệp. Khi nhập khẩu hàng hóa, giá trị hàng thường được ghi nhận vào TK 156; thuế nhập khẩu được phản ánh qua TK 3333; thuế GTGT hàng nhập khẩu được khấu trừ ghi nhận vào TK 133 và đối ứng TK 33312. Trường hợp thuế GTGT không được khấu trừ thì khoản thuế này được tính vào giá trị hàng hóa.

However, many businesses, especially those new units start importing, often encounter difficulties in the account, recorded expenses and correct tax states. Accounting mistakes or omissions can lead to the price of capital is not accurate, cost is incurred wrong, since it affects the financial statements, as well as increased risks when settlement or tax audit.

The same Lac Viet learn in detail about the steps noted import duties, principles, calculation, as well as important note, to help businesses make professional, accurate and efficient.

1. Tổng quan về hạch toán mua hàng nhập khẩu là gì?

1.1 Hạch toán mua hàng nhập khẩu là gì?

Accounting for import purchase is the process noted reflect the full value of the imported goods, the cost related to the taxes on the ledger of the business. When performing accounting, the goal is not only determines the price of capital fact of the merchandise but also help businesses manage cash flow, liabilities, and full compliance with the tax rules and customs.

The actual role of the noted business to buy imported goods:

  • Accurately reflect the value of imports on bookkeeping: including price, shipping, insurance and tax. Thanks to that, the business avoids noted the lack or the excess, ensure financial statements, tax settlement accurate.
  • Is the base to calculate the price of capital – cost – benefit: determine the Exact price to enter the warehouse to help businesses calculate cost of goods sold, cost of used assets imported make decisions about the valuation, the expected profit as well as business strategy.
  • Support control cash flow & debt management paying foreign suppliers: Recorded full payment and cost to help businesses control over debt to pay suppliers, avoiding late. At the same time, support the forecast capital needs for the next shipment.
  • Ensure tax declaration time & full accounting of taxes such as import tax, special consumption tax (if any), as well as accounting of VAT on imported goods under the customs declarations help business tax declaration accuracy, avoid errors and the risk of arrears.

The organizations and enterprises are finding out information about how the accounting for imported goods to help standardize business, reduce errors when summing up the cost and tax, and easily check and compare with the customs declaration.

1.2 Các tài khoản thường sử dụng khi hạch toán hàng nhập khẩu theo Thông tư 99

Đối với doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa để bán, TK 156 – Hàng hóa là tài khoản trọng tâm để phản ánh giá gốc hàng nhập kho. Thông tư 99 quy định giá gốc hàng hóa mua vào được phản ánh trên TK 156 và doanh nghiệp có thể mở các tài khoản chi tiết phù hợp với đặc điểm kinh doanh, yêu cầu quản lý.

Tùy từng nghiệp vụ, kế toán có thể sử dụng các tài khoản sau:

  • TK 151 – Hàng mua đang đi đường: sử dụng khi doanh nghiệp đã nhận được hóa đơn nhưng đến cuối kỳ hàng chưa về nhập kho. Khi hàng về, giá trị được chuyển từ TK 151 sang TK 156.
  • TK 152 – Nguyên liệu, vật liệu: sử dụng nếu hàng nhập khẩu được mua về nhằm phục vụ sản xuất thay vì mục đích bán.
  • TK 156 – Hàng hóa: phản ánh giá gốc của hàng hóa nhập khẩu để bán.
  • TK 331 – Phải trả cho người bán: phản ánh công nợ với nhà cung cấp nước ngoài.
  • TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ: sử dụng khi thuế GTGT đầu vào của hàng nhập khẩu đáp ứng điều kiện khấu trừ.
  • TK 33312 – Thuế GTGT hàng nhập khẩu: phản ánh nghĩa vụ thuế GTGT phát sinh tại khâu nhập khẩu.
  • TK 3333 – Thuế xuất, nhập khẩu: phản ánh thuế nhập khẩu phải nộp.
  • TK 3332 – Thuế tiêu thụ đặc biệt: sử dụng nếu hàng nhập khẩu thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB.
  • TK 33381 – Thuế bảo vệ môi trường: sử dụng nếu hàng nhập khẩu thuộc đối tượng chịu khoản thuế này.
  • TK 111, 112, 141: sử dụng tùy phương thức thanh toán hoặc tạm ứng.

Đáng chú ý, TT99 hướng dẫn riêng nghiệp vụ nhập khẩu hàng hóa: khi nhập khẩu, kế toán ghi nhận giá trị hàng hóa và đồng thời phản ánh công nợ, thuế GTGT không được khấu trừ, thuế TTĐB, thuế nhập khẩu và thuế bảo vệ môi trường nếu phát sinh. Nếu thuế GTGT đầu vào được khấu trừ thì khoản thuế này được phản ánh vào TK 133 thay vì tính vào giá trị hàng hóa

2. Principles & methods of accounting for import purchase

Khi thực hiện hạch toán mua hàng nhập khẩu theo Thông tư 99, việc tuân thủ đúng nguyên tắc cũng như phương pháp không chỉ giúp sổ sách chính xác mà còn mang lại giá trị thực tiễn cho doanh nghiệp về quản lý chi phí, dòng tiền và tuân thủ thuế.

Nguyên tắc & Phương pháp hạch toán mua hàng

2.1. Principles recorded accounting profession to buy imported goods

  • Recorded value of imports in VND at the exchange rate real transactions: When buying foreign goods, value of imports, usually expressed in foreign currency (USD, EUR...). Business need converted into VND at the real exchange rate at the time of payment or invoice.
  • Recorded the full costs incurred & tax related: Recorded full costs incurred such as transport, insurance, warehousing and unloading, with all import taxes, SCT and VAT according to the customs declaration. This will help determine the cost of accuracy, as well as tax declaration time, reduce the risk arrears.
  • Commodity classification accuracy (of goods, fixed assets, prepaid expenses, materials): Help select the account debtor fit properly reflect the assets and expenses on financial statements.

2.2. Method of accounting to buy imported goods

Apply accounting dual (Debt – Is): accounting dual-reflect at the same time the actual cost, payment obligations with suppliers and taxes incurred. This method is basic but effective, books transparent easy to reconcile with the customs declaration.

Tài khoản thường sử dụng theo TT99: Các tài khoản cơ bản khi hạch toán hàng nhập khẩu bao gồm:

  • TK 156 – cargo warehousing: Recorded actual value of imported goods, including purchase price, freight, insurance and import tax.
  • TK 1331 – VAT is deductible: Recorded amount of VAT can be deducted from tax authorities, according to data on the customs declaration.
  • TK 111/112 – Cash or bank deposits: Recorded payments to suppliers.
  • TK 331 – pay supplier: Recorded debts with foreign suppliers if payment is not completed.

3. Cách hạch toán mua hàng nhập khẩu theo từng trường hợptheo Thông tư 99

Thông tư 99 quy định khi nhập khẩu vật tư, hàng hóa, doanh nghiệp phản ánh giá trị hàng nhập khẩu gồm số tiền phải thanh toán cho người bán theo tỷ giá giao dịch thực tế, thuế nhập khẩu, thuế TTĐB, thuế bảo vệ môi trường và chi phí vận chuyển nếu có. Nếu thuế GTGT đầu vào được khấu trừ thì ghi nhận riêng vào TK 133; nếu không được khấu trừ thì khoản thuế này được tính vào giá trị hàng nhập khẩu.

Cách hạch toán hàng nhập khẩu

3.1. Hạch toán mua hàng nhập khẩu khi hàng về nhập kho

Nếu doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa để bán, giá trị hàng được phản ánh vào TK 156 – Hàng hóa. Nếu nhập khẩu nguyên vật liệu phục vụ sản xuất thì sử dụng TK 152 – Nguyên liệu, vật liệu thay vì TK 156.

Các khoản thuế và nghĩa vụ liên quan được ghi nhận đồng thời theo từng trường hợp.

Nội dung nghiệp vụ Tài khoản Nợ Tài khoản Có Cách xử lý
Ghi nhận giá trị hàng nhập khẩu TK 156 – Hàng hóa TK 331 – Phải trả người bán Giá trị hàng theo tỷ giá giao dịch thực tế
Ghi nhận thuế nhập khẩu TK 156 TK 3333 – Thuế xuất, nhập khẩu Thuế nhập khẩu được tính vào giá gốc hàng
Ghi nhận thuế TTĐB TK 156 TK 3332 – Thuế TTĐB Áp dụng nếu hàng thuộc diện chịu thuế
Ghi nhận thuế BVMT TK 156 TK 33381 – Thuế BVMT Áp dụng nếu phát sinh
Thuế GTGT hàng nhập khẩu được khấu trừ TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ TK 33312 – Thuế GTGT hàng nhập khẩu Không cộng vào giá hàng
Thuế GTGT hàng nhập khẩu không được khấu trừ TK 156 TK 33312 Tính vào giá trị hàng nhập khẩu

Theo hướng dẫn trực tiếp tại TT99, bút toán tổng quát khi nhập khẩu hàng hóa là ghi Nợ TK 156, đồng thời Có TK 331, 33312, 3332, 3333, 33381 tùy khoản mục phát sinh. Trường hợp thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, kế toán ghi Nợ TK 133/Có TK 33312.

3.2. Hạch toán thuế nhập khẩu khi mua hàng từ nước ngoài

Thuế nhập khẩu là một trong những khoản dễ bị bỏ sót khi xác định giá trị hàng nhập khẩu. Theo TT99, đối với doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa, tài sản thuộc quyền sở hữu của mình, thuế nhập khẩu phải nộp được ghi nhận vào giá gốc hàng mua. Thuế nhập khẩu được theo dõi trên TK 3333 – Thuế xuất, nhập khẩu.

Với hàng hóa nhập khẩu để bán:

Profession Tài khoản Nợ Tài khoản Có
Ghi nhận thuế nhập khẩu phải nộp TK 156 – Hàng hóa TK 3333 – Thuế xuất, nhập khẩu
Khi nộp thuế nhập khẩu TK 3333 TK 111/112

Kế toán cũng cần phân biệt trường hợp doanh nghiệp nhập khẩu hàng hộ nhưng không có quyền sở hữu hàng hóa. Theo TT99, chẳng hạn hàng tạm nhập – tái xuất hộ bên thứ ba, thuế nhập khẩu không được ghi tăng giá trị hàng hóa của doanh nghiệp mà được phản ánh là một khoản phải thu khác.

Case Hạch toán thuế nhập khẩu
Nhập khẩu hàng thuộc quyền sở hữu doanh nghiệp Nợ TK 156/152/211… – Có TK 3333
Nhập khẩu hàng hộ, không có quyền sở hữu Nợ TK 138 – Có TK 3333

Đây là điểm quan trọng đối với kế toán trưởng của doanh nghiệp có hoạt động tạm nhập – tái xuất hoặc nhập khẩu ủy thác, bởi việc áp dụng cùng một cách hạch toán cho mọi trường hợp có thể làm sai bản chất tài sản và công nợ.

3.3. Hạch toán thuế GTGT hàng nhập khẩu được khấu trừ

Khi hàng nhập khẩu thuộc trường hợp được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, khoản thuế này không được tính vào giá trị hàng hóa mà được ghi nhận trên TK 133.

Theo hướng dẫn TT99, khi xác định số thuế GTGT hàng nhập khẩu phải nộp, kế toán ghi:

Profession Tài khoản Nợ Tài khoản Có
Xác định thuế GTGT hàng nhập khẩu được khấu trừ TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ TK 33312 – Thuế GTGT hàng nhập khẩu
Nộp thuế GTGT hàng nhập khẩu TK 33312 TK 111/112

Cách hạch toán này được hướng dẫn cụ thể tại TT99 và được cập nhật trong các hướng dẫn năm 2026 về thuế GTGT hàng nhập khẩu.

Ví dụ, doanh nghiệp phải nộp 100 triệu đồng thuế GTGT tại khâu nhập khẩu và toàn bộ số thuế đủ điều kiện khấu trừ:

Accounting Debt Have Số tiền
Ghi nhận thuế GTGT được khấu trừ TK 133 TK 33312 100 triệu
Nộp thuế TK 33312 TK 112 100 triệu

Lưu ý: TK 133 phản ánh quyền được khấu trừ thuế của doanh nghiệp, còn TK 33312 phản ánh nghĩa vụ thuế GTGT tại khâu nhập khẩu. Hai nghiệp vụ này cần được theo dõi riêng để thuận tiện đối chiếu với chứng từ nộp thuế và hồ sơ hải quan.

3.4. Hạch toán thuế GTGT hàng nhập khẩu không được khấu trừ

Nếu thuế GTGT hàng nhập khẩu không được khấu trừ, khoản thuế này không được ghi nhận vào TK 133 mà phải tính vào giá trị hàng hóa, nguyên vật liệu hoặc tài sản tương ứng.

Profession Tài khoản Nợ Tài khoản Có
Thuế GTGT không được khấu trừ của hàng hóa TK 156 TK 33312
Thuế GTGT không được khấu trừ của nguyên vật liệu TK 152 TK 33312
Thuế GTGT không được khấu trừ của TSCĐ TK 211 TK 33312

TT99 xác định rõ: nếu thuế GTGT đầu vào của hàng nhập khẩu không được khấu trừ thì khoản thuế này được ghi tăng giá trị vật tư, hàng hóa hoặc tài sản.

Ví dụ, một lô hàng có giá trị trước thuế 600 triệu đồng và thuế GTGT nhập khẩu 60 triệu đồng không được khấu trừ:

Accounting Debt Have Số tiền
Ghi nhận giá trị hàng TK 156 TK 331/3333… 600 triệu
Ghi nhận thuế GTGT không được khấu trừ TK 156 TK 33312 60 triệu

Khi đó, giá trị hàng hóa tăng thêm 60 triệu đồng do khoản thuế GTGT không được khấu trừ.

Đây là khác biệt quan trọng cần làm rõ trong bài vì hai doanh nghiệp cùng nhập một mặt hàng, cùng giá mua và cùng số thuế GTGT nhưng giá trị hàng nhập kho có thể khác nhau tùy khả năng khấu trừ thuế.

3.5. Hạch toán chi phí vận chuyển, bảo hiểm, bốc xếp và logistics của hàng nhập khẩu

Theo TT99, chi phí thu mua hàng hóa gồm các khoản liên quan trực tiếp đến quá trình thu mua như bảo hiểm hàng hóa, thuê kho, thuê bến bãi, vận chuyển, bốc xếp, bảo quản và hao hụt tự nhiên trong định mức.

Vì vậy, kế toán cần tập hợp các chi phí này để xác định đúng giá gốc hàng nhập khẩu.

Khoản chi phí Cách xử lý
Cước vận chuyển đưa hàng về doanh nghiệp Tính vào giá gốc nếu đáp ứng điều kiện
Phí bảo hiểm hàng hóa Tính vào chi phí thu mua
Chi phí bốc xếp Tính vào chi phí thu mua
Thuê kho, bến bãi trong quá trình thu mua Tính vào chi phí thu mua theo bản chất
Chi phí bảo quản trong quá trình đưa hàng về kho Xem xét tính vào giá gốc
Hao hụt tự nhiên trong định mức Tính theo nguyên tắc giá gốc

Kế toán có thể ghi nhận chi phí thu mua:

Accounting Debt Have
Tập hợp chi phí vận chuyển, bốc xếp TK 156 – Chi tiết chi phí thu mua TK 111/112/331

Sau đó phân bổ cho từng mặt hàng theo tiêu thức đã lựa chọn.

3.6. Hạch toán hàng nhập khẩu bằng ngoại tệ

Đây là trường hợp dễ phát sinh chênh lệch nếu doanh nghiệp thanh toán theo nhiều thời điểm. TT99 quy định nếu doanh nghiệp ứng trước cho người bán một phần bằng ngoại tệ thì phần giá trị hàng tương ứng với số ngoại tệ đã ứng trước được ghi nhận theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm ứng trước. Phần giá trị hàng bằng ngoại tệ chưa thanh toán được ghi nhận theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm nhận hàng.

Ví dụ doanh nghiệp mua lô hàng trị giá 100.000 USD:

  • Đã ứng trước 40.000 USD với tỷ giá 25.000 VND/USD.
  • Khi nhận hàng, tỷ giá giao dịch thực tế là 25.300 VND/USD.
  • 60.000 USD còn lại thanh toán sau.

Giá trị hàng được xác định:

Phần giá trị Số USD Tỷ giá Giá trị quy đổi
Đã ứng trước 40.000 25.000 1.000.000.000 đồng
Chưa thanh toán 60.000 25.300 1.518.000.000 đồng
Tổng giá trị hàng 100.000 2.518.000.000 đồng

Kế toán cần đặc biệt lưu ý không lấy một tỷ giá duy nhất cho toàn bộ 100.000 USD trong trường hợp đã có khoản ứng trước. Chính sự khác biệt về thời điểm giao dịch khiến giá trị ghi nhận của phần đã ứng trước và phần chưa thanh toán được xác định theo hai tỷ giá khác nhau.

3.7. Hạch toán hàng nhập khẩu chưa về kho – TK 151

Không phải mọi lô hàng đã mua đều được ghi ngay vào TK 156. Nếu đến thời điểm kết thúc kỳ kế toán, hàng đã thuộc quyền sở hữu doanh nghiệp nhưng chưa về kho, kế toán sử dụng TK 151 – Hàng mua đang đi đường.

Theo TT99, hàng mua đang đi đường bao gồm vật tư, hàng hóa đã mua ngoài, đã thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán nhưng còn ở kho người bán, bến cảng, bến bãi, kho ngoại quan, đang vận chuyển hoặc đã về doanh nghiệp nhưng đang chờ kiểm nghiệm, kiểm nhận nhập kho.

Khi ghi nhận hàng mua đang đi đường:

Profession Tài khoản Nợ Tài khoản Có
Ghi nhận hàng mua đang đi đường TK 151 TK 111/112/331…
Thuế GTGT được khấu trừ, nếu đủ điều kiện TK 133 TK 33312 hoặc tài khoản liên quan
Khi hàng về nhập kho TK 156 TK 151

Ví dụ cuối tháng 12, doanh nghiệp đã mua một lô hàng trị giá 300 triệu đồng, đã hoàn tất giao dịch nhưng hàng đang vận chuyển và chưa nhập kho.

Time Accounting Số tiền
End of period Nợ TK 151 / Có TK 331 300 triệu
Khi hàng về kho kỳ sau Nợ TK 156 / Có TK 151 300 triệu

Cách này giúp báo cáo tài chính phản ánh đúng giá trị hàng doanh nghiệp đã sở hữu nhưng chưa thực tế nằm trong kho. TK 151 cũng có thể được theo dõi chi tiết theo từng mặt hàng, lô hàng hoặc hợp đồng để thuận tiện kiểm soát.

3.8. Hạch toán mua hàng nhập khẩu ủy thác

Với nhập khẩu ủy thác, doanh nghiệp cần xác định rõ mình là bên giao ủy thác hay bên nhận ủy thác, bởi cách hạch toán không giống nhau.

Theo TT99, giao dịch mua hàng hóa dưới hình thức ủy thác nhập khẩu được thực hiện theo hướng dẫn tại TK 331 – Phải trả cho người bán. Đối với thuế nhập khẩu, TK 3333 chỉ sử dụng cho bên giao ủy thác; bên nhận ủy thác không ghi nhận khoản thuế nhập khẩu này vào giá trị hàng hóa của mình nếu không có quyền sở hữu hàng.

Kế toán nên phân biệt:

Đối tượng Nội dung cần kiểm soát
Bên giao ủy thác Ghi nhận hàng hóa, thuế nhập khẩu và các khoản liên quan theo bản chất giao dịch
Bên nhận ủy thác Theo dõi khoản phải trả, phải thu và phí ủy thác; không ghi nhận hàng hóa thuộc quyền sở hữu bên giao ủy thác vào hàng tồn kho của mình
Thuế nhập khẩu Bên giao ủy thác chịu và theo dõi theo quy định; cần đối chiếu chứng từ nộp thuế
Phí ủy thác Hạch toán riêng theo bản chất khoản phí dịch vụ

Đối với doanh nghiệp thường xuyên sử dụng hình thức nhập khẩu ủy thác, kế toán nên mở chi tiết theo từng hợp đồng, từng lô hàng và từng bên ủy thác. Điều này giúp hạn chế nhầm lẫn giữa hàng hóa của doanh nghiệp và hàng hóa nhận nhập khẩu hộ.

3.9. Hạch toán hàng nhập khẩu giao thẳng cho khách hàng

Trường hợp doanh nghiệp mua hàng nhập khẩu nhưng không đưa về kho mà giao bán ngay cho khách hàng, kế toán không nhất thiết phải ghi nhận qua TK 156.

TT99 quy định đối với hàng hóa mua để giao bán ngay cho khách hàng, không qua nhập kho, kế toán ghi nhận trực tiếp vào TK 632 – Giá vốn hàng bán và TK 133 nếu có thuế GTGT được khấu trừ.

Profession Tài khoản Nợ Tài khoản Có
Ghi nhận giá vốn hàng mua giao bán ngay TK 632 TK 111/112/331…
Thuế GTGT được khấu trừ nếu có TK 133 TK liên quan

Cách hạch toán này giúp phản ánh đúng bản chất giao dịch và tránh tạo thêm một vòng nhập kho – xuất kho không cần thiết.

3.10. Hạch toán hàng nhập khẩu trả lại hoặc được giảm giá

Nếu doanh nghiệp được hưởng chiết khấu thương mại hoặc giảm giá sau khi mua hàng, khoản được hưởng phải được phân bổ dựa trên tình hình hàng hóa: hàng còn tồn kho thì điều chỉnh TK 156; hàng đã tiêu thụ thì điều chỉnh TK 632. Thuế GTGT đầu vào liên quan cũng được điều chỉnh nếu có.

Tình trạng hàng Tài khoản Có điều chỉnh
Hàng còn tồn kho TK 156
Hàng đã bán trong kỳ TK 632
Thuế GTGT đầu vào liên quan TK 133

Với hàng trả lại nhà cung cấp, kế toán căn cứ chứng từ trả hàng và tình trạng công nợ để ghi giảm khoản phải trả hoặc ghi nhận khoản tiền được nhận lại. Mục tiêu cuối cùng là bảo đảm giá trị tồn kho, giá vốn và công nợ nhà cung cấp cùng được điều chỉnh thống nhất.

4. Checklist kiểm tra hạch toán hàng nhập khẩu trước khi khóa sổ

Đối với doanh nghiệp thường xuyên nhập khẩu, sai sót không chỉ phát sinh ở bước định khoản mà còn nằm ở khâu đối chiếu chứng từ, tỷ giá, thuế và giá trị hàng tồn kho. Đặc biệt, theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, giá gốc hàng hóa nhập khẩu có thể bao gồm giá mua, chi phí thu mua, thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường và thuế GTGT nếu không được khấu trừ. Vì vậy, trước khi khóa sổ, kế toán nên kiểm tra toàn bộ một lô hàng theo cùng một quy trình thay vì chỉ đối chiếu số phát sinh trên sổ cái.

Dưới đây là checklist thực tế có thể sử dụng khi kiểm tra hàng nhập khẩu cuối kỳ:

Nội dung cần kiểm tra Cách kiểm tra thực tế Dấu hiệu cần xử lý
Tỷ giá giao dịch Đối chiếu tỷ giá sử dụng với thời điểm phát sinh giao dịch Dùng một tỷ giá cho toàn bộ lô hàng dù có nhiều thời điểm thanh toán
Khoản ứng trước bằng ngoại tệ Kiểm tra số tiền đã ứng , tỷ giá tại ngày ứng trước Giá trị hàng không tương ứng với tỷ giá của phần đã ứng trước
Giá mua hàng Đối chiếu Commercial Invoice, hợp đồng, chứng từ thanh toán Giá ghi sổ khác chứng từ nhưng không có căn cứ giải trình
Thuế nhập khẩu Đối chiếu tờ khai hải quan, chứng từ nộp thuế Thiếu TK 3333 hoặc số thuế trên sổ không khớp tờ khai
Thuế GTGT nhập khẩu Xác định khoản thuế được hay không được khấu trừ Đưa toàn bộ thuế GTGT nhập khẩu vào TK 156 hoặc toàn bộ vào TK 133
Chi phí thu mua Tập hợp vận chuyển, bảo hiểm, bốc xếp, kho bãi… Có chi phí phát sinh nhưng chưa được tập hợp hoặc phân bổ
Phân bổ chi phí thu mua Kiểm tra tiêu thức phân bổ và tính nhất quán Mỗi kỳ sử dụng một tiêu thức khác nhau mà không có lý do
Hàng chưa về kho Kiểm tra hàng đã thuộc quyền sở hữu nhưng còn vận chuyển Đã ghi nhận công nợ nhưng chưa theo dõi trên TK 151 khi cuối kỳ hàng chưa về
Công nợ nhà cung cấp Đối chiếu TK 331 với hợp đồng, invoice và xác nhận công nợ Chênh lệch số dư ngoại tệ hoặc công nợ chưa được đối chiếu
Nghĩa vụ thuế Đối chiếu TK 3332, 3333, 33381, 33312 với hồ sơ hải quan Số thuế phải nộp trên sổ không khớp chứng từ
Inventory Đối chiếu TK 156 với phiếu nhập kho, chi tiết từng lô Sổ kế toán có hàng nhưng chưa có chứng từ nhập kho
Đối chiếu tổng thể So sánh hồ sơ hải quan – kho – kế toán Một lô hàng có số liệu khác nhau giữa các bộ phận

4.1. Kiểm tra tỷ giá và các khoản ứng trước bằng ngoại tệ

Đây là bước nên kiểm tra đầu tiên đối với các lô hàng thanh toán bằng USD hoặc ngoại tệ khác. Theo TT99, nếu doanh nghiệp ứng trước một phần tiền cho nhà cung cấp bằng ngoại tệ, phần giá trị hàng tương ứng với khoản ứng trước được ghi nhận theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm ứng trước. Phần giá trị hàng chưa thanh toán được ghi nhận theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm nhận hàng.

Do đó, kế toán cần đối chiếu:

Hợp đồng → chứng từ chuyển tiền → tỷ giá ngày ứng trước → Commercial Invoice → tỷ giá ngày nhận hàng → số dư công nợ.

Nếu doanh nghiệp có nhiều lần ứng trước, nên theo dõi riêng từng lần thay vì lấy tỷ giá bình quân để ghi nhận một cách đơn giản. Đây là một trong những điểm có thể tạo chênh lệch giữa giá trị hàng nhập khẩu và công nợ phải trả nếu xử lý không đúng thời điểm.

4.2. Đối chiếu thuế nhập khẩu và thuế GTGT hàng nhập khẩu

Sau khi kiểm tra tỷ giá, kế toán cần đối chiếu các khoản thuế với tờ khai hải quan, chứng từ nộp ngân sách.

Đối với hàng hóa thuộc quyền sở hữu doanh nghiệp, thuế nhập khẩu được tính vào giá gốc hàng hóa và phản ánh nghĩa vụ phải nộp trên TK 3333. Trong khi đó, thuế GTGT hàng nhập khẩu phải được xác định riêng: nếu được khấu trừ thì ghi nhận vào TK 133; nếu không được khấu trừ thì tính vào giá trị hàng hóa.

Kế toán có thể kiểm tra nhanh theo nguyên tắc:

Khoản mục Cần đối chiếu với Check
Thuế nhập khẩu Tờ khai hải quan, chứng từ nộp thuế Đã tính vào giá gốc chưa?
Thuế GTGT nhập khẩu Tờ khai, chứng từ nộp thuế Được khấu trừ hay không?
Thuế TTĐB Tờ khai, hồ sơ hàng hóa Có thuộc đối tượng chịu thuế không?
Thuế BVMT Tờ khai, hồ sơ hàng hóa Có phát sinh không?

Không nên chỉ kiểm tra số dư TK 333 mà cần đối chiếu theo từng tờ khai hoặc từng lô hàng, đặc biệt khi doanh nghiệp có nhiều lô nhập khẩu trong cùng kỳ.

4.3. Kiểm tra chi phí thu mua và giá gốc hàng nhập khẩu

Theo TT99, chi phí thu mua hàng hóa có thể bao gồm bảo hiểm, thuê kho, thuê bến bãi, vận chuyển, bốc xếp, bảo quản và các khoản hao hụt tự nhiên trong định mức phát sinh trong quá trình đưa hàng từ nơi mua về kho. Nếu chi phí liên quan đến nhiều hàng hóa, doanh nghiệp có thể phân bổ theo tiêu thức phù hợp, phải đảm bảo tính nhất quán.

Vì vậy, trước khi khóa sổ, kế toán nên lập danh sách các khoản chi phí phát sinh cho từng lô:

Giá mua + thuế nhập khẩu + chi phí vận chuyển + bảo hiểm + bốc xếp + chi phí thu mua khác = cơ sở xác định giá gốc hàng nhập khẩu.

Một lỗi thường gặp là kế toán đã nhập hàng vào TK 156 nhưng các hóa đơn vận chuyển, phí logistics hoặc chi phí liên quan phát sinh sau đó lại chưa được tập hợp. Điều này khiến giá trị hàng tồn kho và giá vốn có thể chưa phản ánh đầy đủ giá gốc.

4.4. Kiểm tra hàng nhập khẩu chưa về kho

Không nên mặc định rằng mọi hàng đã mua đều phải nằm trên TK 156. Theo TT99, TK 151 được sử dụng để phản ánh vật tư, hàng hóa đã thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp nhưng còn đang ở kho người bán, cảng, bến bãi, kho ngoại quan, đang vận chuyển hoặc đã về doanh nghiệp nhưng chờ kiểm nghiệm, kiểm nhận nhập kho.

Vì vậy, cuối kỳ kế toán cần rà soát các lô hàng có tình trạng:

  • Đã thanh toán hoặc đã chấp nhận thanh toán.
  • Hàng chưa thực tế nhập kho.
  • Hàng đang vận chuyển hoặc còn ở cảng/kho ngoại quan.
  • Hàng đã về nhưng chưa hoàn tất kiểm nhận.

Nếu thuộc trường hợp hàng mua đang đi đường, cần ghi nhận trên TK 151 thay vì đưa ngay vào TK 156. Khi hàng về nhập kho, kế toán chuyển từ TK 151 sang TK 156.

Điều này đặc biệt quan trọng tại thời điểm 31/12 hoặc ngày kết thúc năm tài chính, bởi nếu bỏ sót hàng mua đang đi đường, số liệu hàng tồn kho và công nợ có thể không phản ánh đúng trạng thái tài sản của doanh nghiệp.

4.5. Đối chiếu công nợ với nhà cung cấp nước ngoài

Đối với TK 331, kế toán nên đối chiếu tối thiểu:

Hợp đồng → Commercial Invoice → số tiền đã ứng → hàng đã nhận → số tiền đã thanh toán → số dư phải trả.

Nếu giao dịch bằng ngoại tệ, nên kiểm tra riêng cả nguyên tệ và giá trị quy đổi VND. Trường hợp doanh nghiệp đã ứng trước nhiều lần, mỗi khoản ứng trước cần có căn cứ về thời điểm, tỷ giá sử dụng.

Mục tiêu không chỉ là đảm bảo TK 331 “khớp số” mà còn phải trả lời được: số dư công nợ hiện tại thuộc lô hàng nào, còn phải thanh toán bao nhiêu ngoại tệ, giá trị ghi sổ được xác định từ những giao dịch nào.

4.6. Đối chiếu ba bên: Hải quan – Kho – Kế toán

Đây là bước kiểm tra tổng thể nên thực hiện trước khi khóa sổ. Có thể xây dựng một bảng đối chiếu theo từng lô:

Content Hồ sơ hải quan Bộ phận kho Sổ kế toán
Số tờ khai/lô hàng Have Have Have
Number Đối chiếu Đối chiếu Đối chiếu
Giá trị hàng Đối chiếu Phiếu nhập TK 156/151
Thuế nhập khẩu Tờ khai Không áp dụng TK 3333
Thuế GTGT nhập khẩu Tờ khai Không áp dụng TK 133/33312
Chi phí thu mua Hồ sơ liên quan Chứng từ dịch vụ TK 156/632
Tình trạng hàng Đang vận chuyển/đã thông quan Đã/chưa nhập kho TK 151/156

Cách kiểm tra này giúp kế toán phát hiện nhanh trường hợp hải quan đã có tờ khai nhưng kho chưa ghi nhận, hoặc kho đã nhập hàng nhưng kế toán chưa cập nhật đầy đủ giá trị và chi phí liên quan.

4.7. Checklist cuối cùng trước khi khóa sổ

Trước khi chốt số liệu, kế toán có thể sử dụng checklist ngắn sau:

  • Đã đối chiếu tỷ giá của từng thời điểm phát sinh giao dịch ngoại tệ.
  • Đã kiểm tra riêng các khoản ứng trước cho nhà cung cấp nước ngoài.
  • Đã đối chiếu giá mua với Commercial Invoice và hợp đồng.
  • Đã ghi nhận đầy đủ thuế nhập khẩu vào giá gốc khi thuộc quyền sở hữu doanh nghiệp.
  • Đã xác định đúng thuế GTGT nhập khẩu được khấu trừ/không được khấu trừ.
  • Đã tập hợp đầy đủ chi phí thu mua liên quan đến từng lô hàng.
  • Đã phân bổ chi phí thu mua theo tiêu thức phù hợp, nhất quán.
  • Đã rà soát các lô hàng chưa về kho để ghi nhận TK 151 nếu đủ điều kiện.
  • Đã đối chiếu TK 331 với công nợ nhà cung cấp nước ngoài.
  • Đã đối chiếu các tài khoản thuế với tờ khai, chứng từ nộp thuế.
  • Đã đối chiếu số lượng, giá trị giữa hồ sơ nhập khẩu, kho, sổ kế toán.
  • Đã xử lý các khoản hàng trả lại, giảm giá hoặc chiết khấu phát sinh trước ngày khóa sổ.

Thực hiện checklist này giúp chuyển việc kiểm tra từ “xem bút toán có đúng không” sang “kiểm soát toàn bộ chuỗi nghiệp vụ nhập khẩu”. Đây là cách tiếp cận phù hợp hơn với vai trò của kế toán trưởng, bởi một nghiệp vụ nhập khẩu chỉ thực sự được kiểm soát khi chứng từ hải quan, thuế, công nợ, kho và giá trị ghi nhận kế toán cùng khớp với nhau.

5. Management accounting effectively with software Accnet ERP

Software Accnet ERP provides comprehensive solution to help accountants perform correctly and quickly.

  • Hạch toán tự động toàn bộ nghiệp vụ nhập khẩu: cho phép nhập liệu nhanh thông tin hàng hóa, tự động tính thuế nhập khẩu, thuế GTGT và các chi phí liên quan theo quy định hiện hành, bao gồm hạch toán theo Thông tư 133 & 99. Hệ thống tự động sinh bút toán vào các tài khoản tương ứng (TK 156, 211, 133, 3333…), giảm thiểu sai sót so với hạch toán thủ công.
  • Updates the real exchange rate & converter to VND: Accnet ERP automatically updates rates according to the date of the transaction or establishment of customs declaration, ensure accounting values exactly equal to VND. The system also handles fluctuations in exchange rates and allocate the difference to the account, related help, financial statements and administration costs reflect the true fact.
  • Control, vouchers & debt closely: software store entire electronic documents such as commercial invoice, customs declaration, bill of lading, and receipts for payment of the tax. At the same time, the system tracking the public debt provider payment reminder right term, reduce the risks in order to ensure adequately accounted, accurate, all service imports.
  • Synthesis report, costs, capital & import duties: Provides detailed reports to help accountants and leaders accurately assess the costs of the import, the price of capital as well as the tax to be paid. Business can compare the actual costs with the estimates, optimal strategy, purchase management, cash flow effectively.
  • Optimized the internal control & reduce errors: With auto accounting, store vouchers and reminder alerts, software, help reduce your risk of errors to improve the efficiency of internal control, particularly useful for the importer with the volume of transactions, large or diverse goods.

ACCOUNTING SOLUTIONS ACCNET ERP INTEGRATED AI AUTOMATE ALL BUSINESS

AccNet ERP is a software solution financial accounting integrated in the management system, comprehensive enterprise, which is developed by Lac Viet corporation. Difference highlights of AccNet ERP is the app artificial intelligence (AI) in many accounting process to help businesses:

  • Automation of accounting and classified documents.
  • Improving the accuracy in data control.
  • Shorten processing time business accounting – financial.

Thanks to that, AccNet ERP not only is support tool but also a “smart assistant” with the business in financial management transparent effect.

Feature highlights:

✔️ Automatic accounting vouchers, collate public debt thanks to AI.
✔️ Manage your finance – accounting multi-branch, multi-subsidiary.
✔️ Financial statements consolidated standards of Vietnam & international (VAS, IFRS).
✔️ Cash flow management, budgeting, forecasting the exact cost.
✔️ Connect with the manure management system, hr, production, sales to sync data.
✔️ Integration of AI in data analysis, risk warning and proposed optimal scheme.

phần mềm kế toán accnet erp

TYPICAL CUSTOMERS ARE DEPLOYING ACCNET ERP

  • Nitto Denko – control production costs thanks to the application of accounting costing: Nitto Denko has chosen solution AccNet ERP to deploy the system accounting calculating cost ofhelp business control costs more effectively in the production process. After a period of use, company, highly effective, practical system that brings, as well as the degree of stability superior to other software in the market.
  • ANTESCO – restructuring process works with management accounting operation: At ANTESCO, our team of consultants and deployment of AccNetERP has collaborated closely with the business in the first phase, reset the standard process and construction work-flow related departments throughout. The solution has helped ANTESCO significantly improve management capabilities, operating in a synchronized way and versatile
  • Khatoco – expansion pack solution AccNetC after the successful implementation of original: Lac Viet has successfully deployed package solution AccNetC cho Công ty TNHH Thương mại Khatoco tại Nha Trang theo thoả thuận ký kết ngày 29/07/2014. Sau khi ba phân hệ đầu tiên được đưa vào vận hành hiệu quả, Khatoco dự định sẽ tiếp tục hợp tác và mở rộng thêm các phân hệ tài chính – kế toán và quản lý bán lẻ với AccNetC, thể hiện sự tin tưởng sâu sắc vào năng lực triển khai và chất lượng dịch vụ từ Lạc Việt.

ACCNET ERP LÀM ĐƯỢC GÌ MÀ CÁC PM KẾ TOÁN PHỔ BIẾN GIÁ RẺ KHÔNG LÀM ĐƯỢC?

Các phần mềm kế toán giá rẻ thường chỉ giải quyết ghi nhận kế toán + báo cáo cơ bản, trong khi một hệ thống AccNet ERP (on-premise, customizable) giải quyết quản trị tài chính toàn doanh nghiệp.

  • Hợp nhất báo cáo tài chính đa công ty: Hợp nhất nhiều công ty con; Loại trừ giao dịch nội bộ; Tự động tạo báo cáo hợp nhất
  • Tùy chỉnh quy trình kế toán theo doanh nghiệp, có thể custom workflow theo đặc thù doanh nghiệp
  • Tính giá thành sản xuất phức tạp: Có thể tính giá thành theo nhiều công đoạn, nhiều phân xưởng, nhiều định mức.
  • Quản trị ngân sách toàn doanh nghiệp: lập ngân sách theo phòng ban, kiểm soát ngân sách theo dự án, cảnh báo vượt ngân sách.
  • Tích hợp hệ thống nội bộ doanh nghiệp: AccNet ERP có thể tích hợp HRM, CRM, DMS, MES, POS, Core banking, hệ thống nội bộ.
  • Dữ liệu bảo mật: Triển khai On-premise trên server doanh nghiệp, dữ liệu được bảo mật do DN kiểm soát hoàn toàn.
  • Ability to handle big data với hàng triệu chứng từ, quy trình kế toán phức tạp
  • Báo cáo quản trị tài chính nâng cao: báo cáo dòng tiền, phân tích lợi nhuận, phân tích chi phí, dashboard tài chính.

SIGN UP TO RECEIVE DEMO NOW

Sign up PM accounting
By clicking the button Send requestyou agreed with Privacy policy information of Vietnam.

INTEGRATED AI ACCELERATION CONVERTER OF ACCOUNTING

AI in AccNet ERP't just stop at automate data entry, but also:

  • Identification & classification certificate from smart: AI scan, read & sort invoice, voucher, receipt, limit errors due to input manually.
  • Financial forecasting & budget: the system uses algorithms machine learning to forecast cost, revenue, business support decision fast.
  • Warning risk accounting: AI to detect abnormalities in the book, from which timely warning of false or fraud risks.
  • Reports assistant smart: AI suggested report template, automatic data aggregation support, leadership, financial analysis instant.

Kế toán Lạc Việt ứng dụng AI

BUSINESS IS WHAT WHEN IMPLEMENTING ACCOUNTING SOFTWARE LAC VIET?

  • Experience more than 30 years develop software solutions business management in Vietnam.
  • Ecosystem of comprehensive: AccNet ERP easily connect with other solutions of Lac Viet (HRM, Workflow, Portal...).
  • Advanced technology: Integrated AI support, cloud & on-premise flexible.
  • Services dedicated support: A team of knowledgeable professionals with accounting – finance in Vietnam, companion throughout the deployment.
  • Trust from thousands of customers in many areas: finance, banking, manufacturing, trade, services.

See details, feature & get FREE Demo

CONTACT INFORMATION

Accounting buy imported goods are pivotal to help businesses manage the cost, the price of capital and the correct tax, at the same time reduce the risk of settlement or audit. Comply with the principle of control, vouchers as well as apply methods of accounting standards help cash flow, liabilities, and import costs are managed effectively. From which the optimal strategy purchases raise the effective overall management.

Review article
Interesting article? Share:
Picture of Cao Thúy
Cao Thuy
Senior Content Marketing more than 4 years of experience. For me, content creation, not merely introduce the product and the brand, but also the transmission of the content really useful for customers. Read more >>>
Categories

New posts

Sign up advice product
Quick contact
By clicking the button Sendyou agreed with Privacy policy information of Vietnam.
Related posts
Sign up to receive information from us Lac Viet
Sign up to receive news
The topics you are interested in: